Inhoud
Twee personen die samenwonen en een verklaring van wettelijke samenwoning afleggen voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van hun gemeente, zijn wettelijk samenwonend. De registratie geeft een zekere juridische bescherming op het gebied van eigendom van goederen, de gezinswoning en verdeling van de gezinslasten.
Voorwaarden
Twee personen die in België een woning delen, kunnen wettelijk samenwonen. Dat geldt niet alleen voor partners. Je kan ook wettelijk samenwonen met familieleden zoals een broer of zus, een ouder of een kind, of met iemand anders waarmee je geen seksuele relatie hebt.
Je kan alleen een verklaring van wettelijk samenwonen tekenen als je:
ten minste 18 jaar bent;
juridisch bekwaam bent om een contract te sluiten;
niet gehuwd bent;
niet wettelijk samenwoont met iemand anders.
Procedure
Verklaring wettelijk samenwonen
Als jullie beiden Belg zijn, kan je de verklaring online registreren en hoef je dus niet naar de dienst bevolking te gaan. Kom je toch liever langs, neem dan zeker je identiteitskaart mee. Je kan hiervoor een afspraak maken of langskomen tijdens de vrije inloopmomenten.
Je legt samen met je partner of huisgenoot de verklaring van wettelijke samenwoonst af bij de ambtenaar van de dienst bevolking. De verklaring bevat de volgende gegevens:
datum van de verklaring;
naam, voornamen, geboorteplaats, geboortedatum en handtekening van beide partijen;
gemeenschappelijke woonplaats;
vermelding van de wil van beide partijen om wettelijk samen te wonen;
vermelding dat beide partijen vooraf kennis hebben genomen van de artikelen 1475 tot 1479 van het Burgerlijk Wetboek dat het statuut van de wettelijke samenwoning regelt;
de verwijzing naar het eventuele samenlevingscontract dat vooraf door een notaris is opgesteld.
Je krijgt na afloop een ontvangstbewijs.
Wettelijke samenwoning beëindigen
De wettelijke samenwoning kan worden beëindigd op volgende manieren:
in onderlinge overeenstemming door beide partijen;
eenzijdig door een van de partijen via een schriftelijke verklaring die afgegeven wordt op de dienst burgerlijke stand van de gemeente;
door het huwelijk;
door het overlijden van een van de partners.
Als jullie beiden Belg zijn, kan je de verklaring online registreren en hoef je dus niet naar de dienst bevolking te gaan. Kom je toch liever langs, neem dan zeker je identiteitskaart mee. Je kan hiervoor een afspraak maken of langskomen tijdens de vrije inloopmomenten.
Je komt samen met je partner, familielid of derde langs bij de dienst burgerlijke stand om het wettelijk samenwonen gezamenlijk te beëindigen (gratis). Je kan hiervoor:
een afspraak maken;
zonder afspraak naar het stadhuis komen op woensdag tussen 14 uur tot 15.30 uur of op donderdag tussen 16 uur tot 19 uur (enkel als jullie beiden Belg zijn).
Als slechts één van beide partijen het wettelijk samenwonen wil beëindigen, spreken we over een éénzijdige stopzetting. Hiervoor dien je ook langs te gaan bij de dienst burgerzaken. In dit geval moet de persoon die de verklaring aflegt, de kosten betalen van de bekendmaking door de gerechtsdeurwaarder aan de andere partner (230 euro). Je kan hiervoor:
een afspraak maken;
zonder afspraak naar het stadhuis komen op woensdag tussen 14 uur tot 15.30 uur of op donderdag tussen 16 uur tot 19 uur (enkel als jullie beiden Belg zijn).
Je krijgt een ontvangstbewijs en tegelijk wordt de verklaring van de stopzetting van de wettelijke samenwoning bijgewerkt in het rijksregister.
Kosten
De registratie van wettelijke samenwoning is gratis, tenzij 1 of beide partners niet ingeschreven zijn in het bevolkingsregister. In dat geval kost de opstart van een dossier 75 euro.
De beëindiging van wettelijke samenwoning is gratis. Eenzijdige stopzetting kost 320 euro.
Meer info
Ben je ingeschreven in het bevolkingsregister of vreemdelingenregister, dan zal de ambtenaar je burgerlijke staat controleren in het Rijksregister. Als je niet ingeschreven bent of je burgerlijke staat is niet gekend, dan moet je zelf je burgerlijke staat bewijzen aan de hand van een van volgende documenten (maximaal 6 maanden oud):
een attest van ongehuwde staat;
een uittreksel van de echtscheidingsakte als je gescheiden bent;
een uittreksel van de overlijdensakte als je weduwe of weduwnaar bent.