Organiseer je muziek in je horecazaak? Dan moet je rekening houden met de geluidsnormen voor muziekactiviteiten. De regels bepalen hoe luid de muziek mag staan en welke maatregelen je moet nemen. De geluidsnormen gelden voor publiek toegankelijke muziekactiviteiten met elektronisch versterkte muziek. Het maximale geluidsniveau bepaalt welke categorie van toepassing is.
Er zijn drie categorieën:
- Categorie 1: maximaal 85 dB(A) LAeq(*),15min
- Categorie 2: meer dan 85 en maximaal 95 dB(A) LAeq(*),15min
- Categorie 3: meer dan 95 dB(A) LAeq(*),15min en maximaal 100 dB(A) LAeq(*),60min
(*)LAeq is het gemiddelde geluidsniveau gemeten over een bepaalde periode. Bij categorie 1 en 2 wordt het gemiddelde over 15 minuten bekeken (LAeq,15min). Bij categorie 3 wordt ook over 60 minuten gemeten (LAeq,60min).
100 dB(A) LAeq,60min is het absolute maximum. Een muziekactiviteit mag dit niveau niet overschrijden.
Categorie 1: maximaal 85 dB(A) LAeq,15min
Categorie 1 is geschikt voor muziek op een lager volume, bijvoorbeeld achtergrondmuziek in cafés en restaurants.
Wat moet je doen?
Voor deze categorie moet je het geluidsniveau niet meten of registreren.
Hoe wordt gecontroleerd?
Controleurs kunnen het geluidsniveau meten op elke plaats die toegankelijk is voor het publiek. Ze meten alleen het geluidsniveau van de elektronisch versterkte muziek, niet het achtergrondgeluid van bijvoorbeeld klanten.
Een proces-verbaal kan worden opgesteld wanneer zowel:
- 85 dB(A) LAeq(*),15min wordt overschreden, als
- 92 dB(A) LAmax,slow(**) wordt overschreden.
(*)LAeq is het gemiddelde geluidsniveau gemeten over een bepaalde periode. Bij categorie 1 en 2 wordt het gemiddelde over 15 minuten bekeken (LAeq,15min). Bij categorie 3 wordt ook over 60 minuten gemeten (LAeq,60min).
(**)LAmax,slow is het hoogste A-gewogen geluidsniveau, gemeten met een trage meetinstelling van 1 seconde.
Welke toelating heb je nodig?
Voor muziekactiviteiten tot en met 85 dB(A) LAeq,15min heb je geen melding of omgevingsvergunning voor de muziekactiviteit nodig. Wil je voor een bepaalde activiteit luider spelen? Bekijk dan de voorwaarden onder ‘Tijdelijk luider spelen’.
Categorie 2: meer dan 85 en maximaal 95 dB(A) LAeq,15min
Categorie 2 is geschikt voor muziekactiviteiten met een hoger geluidsniveau, bijvoorbeeld fuiven.
Wat moet je doen?
Je moet het geluidsniveau tijdens de volledige muziekactiviteit meten. Je mag kiezen tussen:
- LAeq(*),15min, of
- LAmax,slow(**).
(*)LAeq is het gemiddelde geluidsniveau gemeten over een bepaalde periode. Bij categorie 1 en 2 wordt het gemiddelde over 15 minuten bekeken (LAeq,15min). Bij categorie 3 wordt ook over 60 minuten gemeten (LAeq,60min).
(**)LAmax,slow is het hoogste A-gewogen geluidsniveau, gemeten met een trage meetinstelling van 1 seconde.
Je hoeft de meetresultaten niet te registreren. Het geluidsniveau moet wel voortdurend zichtbaar zijn voor de persoon die verantwoordelijk is voor het geluidsniveau. Je moet het maximaal toegestane geluidsniveau ook duidelijk zichtbaar bekendmaken in de inrichting. Wanneer het maximaal toegestane geluidsniveau wordt overschreden, moet je het onmiddellijk verlagen tot de overschrijding is beëindigd. Je mag een geluidsbegrenzer gebruiken. Dat is een toestel dat voorkomt dat een vooraf ingesteld maximaal geluidsniveau wordt overschreden.
Hoe wordt gecontroleerd?
Bij een controle wordt zowel de elektronisch versterkte muziek als het achtergrondgeluid gemeten. De meting gebeurt ter hoogte van de mengtafel of op een andere representatieve meetplaats.
Een proces-verbaal kan worden opgesteld wanneer zowel:
- 95 dB(A) LAeq(*),15min wordt overschreden, als
- 102 dB(A) LAmax,slow(**) wordt overschreden.
(*)LAeq is het gemiddelde geluidsniveau gemeten over een bepaalde periode. Bij categorie 1 en 2 wordt het gemiddelde over 15 minuten bekeken (LAeq,15min). Bij categorie 3 wordt ook over 60 minuten gemeten (LAeq,60min).
(**)LAmax,slow is het hoogste A-gewogen geluidsniveau, gemeten met een trage meetinstelling van 1 seconde.
Welke toelating heb je nodig?
Voor een regelmatige of permanente muziekactiviteit tot en met 95 dB(A) LAeq,15min gaat het om een klasse 3-inrichting. Je moet daarvoor een melding doen. Een akoestisch onderzoek is niet verplicht. Het college van burgemeester en schepenen kan dit wel opleggen als bijzondere voorwaarde. Wil je voor een bepaalde activiteit luider spelen? Bekijk dan de voorwaarden onder ‘Tijdelijk luider spelen’.
Categorie 3: meer dan 95 en maximaal 100 dB(A) LAeq,60min
Categorie 3 is geschikt voor muziekactiviteiten met een hoog geluidsniveau, bijvoorbeeld liveoptredens en festivals.
Wat moet je doen?
Je moet het geluidsniveau tijdens de volledige muziekactiviteit:
- meten;
- registreren;
- zichtbaar maken voor de persoon die verantwoordelijk is voor het geluidsniveau.
Je mag meten in LAeq(*),15min of LAeq(*),60min. De meetgegevens moet je registreren in LAeq(*),60min.
(*)LAeq is het gemiddelde geluidsniveau gemeten over een bepaalde periode. Bij categorie 1 en 2 wordt het gemiddelde over 15 minuten bekeken (LAeq,15min). Bij categorie 3 wordt ook over 60 minuten gemeten (LAeq,60min).
Je moet de geregistreerde gegevens minstens één maand bewaren. Je moet het maximaal toegestane geluidsniveau duidelijk zichtbaar bekendmaken in de inrichting. Wanneer het maximaal toegestane geluidsniveau wordt overschreden, moet je het onmiddellijk verlagen tot de overschrijding is beëindigd.
Je moet ook gratis gehoorbescherming voor eenmalig gebruik ter beschikking stellen van het publiek. Je hoeft niet aan elke bezoeker automatisch oordopjes te geven. Ze moeten wel vrij beschikbaar zijn voor wie ze wil gebruiken, bijvoorbeeld aan de kassa of toog. Een systeem waarbij bezoekers een waarborg betalen, is niet toegestaan. VLAREM legt geen specifieke norm op voor de oordopjes. De Vlaamse overheid raadt aan oordopjes te gebruiken waarvan de verpakking verwijst naar de norm EN 352-2:2002 en die voldoende demping bieden. Bij een geluidsniveau van 100 dB(A) is een demping tot minstens 85 dB(A) aangewezen; een demping tot 75 dB(A) biedt nog meer bescherming.
Hoe wordt gecontroleerd?
Bij een controle wordt zowel de elektronisch versterkte muziek als het achtergrondgeluid gemeten. De meting gebeurt ter hoogte van de mengtafel of op een andere representatieve meetplaats.
Een proces-verbaal kan worden opgesteld wanneer zowel:
- 100 dB(A) LAeq,60min wordt overschreden, als
- 102 dB(A) LAeq,15min wordt overschreden.
(*)LAeq is het gemiddelde geluidsniveau gemeten over een bepaalde periode. Bij categorie 1 en 2 wordt het gemiddelde over 15 minuten bekeken (LAeq,15min). Bij categorie 3 wordt ook over 60 minuten gemeten (LAeq,60min).
Het niet ter beschikking stellen van de verplichte gehoorbescherming of het niet naleven van de meet- en registratieverplichtingen kan aanleiding geven tot handhaving en geldboetes.
Welke toelating heb je nodig?
Voor een regelmatige of permanente muziekactiviteit boven 95 en tot en met 100 dB(A) LAeq,60min gaat het om een klasse 2-inrichting. Je hebt daarvoor een omgevingsvergunning nodig. Voor de aanvraag is een akoestisch onderzoek vereist. Gaat het om een permanente geluidsinstallatie, dus de vaste geluidsinstallatie van je zaak, dan moet je ook een geluidsplan laten opmaken. Daarin staat onder meer:
- de optimale opstelling en keuze van de luidsprekers;
- de meetplaats;
- het geluidsniveau op de meetplaats en minstens vier andere beoordelingsplaatsen;
- de plaats waar het geluidsniveau wordt geregeld;
- een op schaal weergegeven plattegrond van de volledige publieksruimte.
Het geluidsplan moet in de inrichting aanwezig zijn en ter inzage kunnen worden voorgelegd aan de toezichthoudende overheid. Het wordt opgesteld door een milieudeskundige die erkend is in de discipline geluid en trillingen. Bij wijzigingen aan de geluidsinstallatie moet het geluidsplan worden aangepast. Een geluidsplan is niet nodig wanneer een muziekgroep voor een afzonderlijk optreden haar eigen geluidsinstallatie meebrengt.
Wil je slechts voor een bepaalde activiteit luider spelen? Bekijk dan de voorwaarden onder ‘Tijdelijk luider spelen’.
Tijdelijk luider spelen
Wil je voor een bepaalde activiteit meer geluid produceren dan normaal is toegelaten voor je inrichting? Dan kan je in bepaalde gevallen een toelating van het college van burgemeester en schepenen aanvragen. Het college kan een maximaal geluidsniveau toestaan tot 100 dB(A) LAeq,60min. Het college kan daarbij bijkomende voorwaarden opleggen, bijvoorbeeld over het geluidsniveau, het tijdstip of de duur van de activiteit. Welke voorwaarden gelden, hangt af van de plaats en het soort activiteit.
Bijzondere gelegenheden
Een bijzondere gelegenheid is bijvoorbeeld:
- een kermis;
- carnaval;
- een muziekfestival;
- een fuif;
- een schoolfeest;
- een jaarfeest van een vereniging;
- een huwelijksfeest;
- een jubileumviering;
- een ander bijzonder feest of evenement.
In een zaal, lokaal of schouwspelzaal
Voor muziekactiviteiten die gekoppeld zijn aan een bijzondere gelegenheid kan het college toestemming geven om boven 85 dB(A) LAeq(*),15min te gaan.
(*)LAeq is het gemiddelde geluidsniveau gemeten over een bepaalde periode. Bij categorie 1 en 2 wordt het gemiddelde over 15 minuten bekeken (LAeq,15min). Bij categorie 3 wordt ook over 60 minuten gemeten (LAeq,60min).
Daarbij gelden maximaal:
- 12 gelegenheden per jaar;
- 2 gelegenheden per maand;
- 24 kalenderdagen per jaar.
Je kan maximaal tot 100 dB(A) LAeq,60min gaan. Afhankelijk van het toegestane geluidsniveau gelden de verplichtingen van categorie 2 of categorie 3. Dat betekent bijvoorbeeld dat je bij een toegestaan niveau boven 95 dB(A) ook moet registreren en gratis gehoorbescherming ter beschikking moet stellen.
In openlucht of een tent
Ook voor een muziekactiviteit in openlucht of in een tent kan het college toestemming geven om boven 85 dB(A) LAeq,15min te gaan wanneer de activiteit gekoppeld is aan een bijzondere gelegenheid. Voor deze activiteiten geldt geen algemene beperking tot 12 gelegenheden per jaar. Het college beslist over de toelating en kan bijkomende voorwaarden opleggen. Andere vergunningen of toelatingen voor het evenement kunnen uiteraard nog nodig zijn.
Kortdurende muziekactiviteiten
Voor een meldingsplichtige inrichting kan het college ook toestemming geven voor een kortdurende muziekactiviteit boven 95 dB(A) LAeq,15min.
Daarbij gelden deze voorwaarden:
- de activiteit duurt maximaal 3 uur;
- ze vindt plaats tussen 12 uur en middernacht;
- per dag kan maximaal één periode van 3 uur worden toegelaten.
Je kan verschillende concrete kortdurende activiteiten in één aanvraag opnemen. Voor deze kortdurende activiteiten blijven ook de geluidsnormen voor de omgeving gelden. Dat betekent dat je niet alleen rekening moet houden met het geluidsniveau in je horecazaak, maar ook met de hoeveelheid geluid die omwonenden in hun woning mogen horen.
Belangrijk
Het college kan nooit toestemming geven om boven 100 dB(A) LAeq,60min te gaan. Bij het beoordelen van een aanvraag kan de stad onder meer rekening houden met de draagkracht van de omgeving.
Controle en handhaving
De geluidsnormen gelden voor elke horecazaak met publiek toegankelijke muziekactiviteiten met opgenomen of elektronisch versterkte muziek. Bij een controle kan worden nagegaan of:
- het toegestane geluidsniveau wordt gerespecteerd;
- de verplichte metingen correct gebeuren;
- meetgegevens, wanneer registratie verplicht is, worden geregistreerd en bewaard;
- het maximaal toegestane geluidsniveau zichtbaar wordt bekendgemaakt;
- bij categorie 3 gratis gehoorbescherming ter beschikking wordt gesteld;
- een verplicht geluidsplan aanwezig is;
- de nodige melding, omgevingsvergunning of toelating aanwezig is.
Bij een overtreding kunnen bestuurlijke maatregelen en geldboetes worden opgelegd. Dat kan gevolgen hebben voor verschillende betrokken partijen, zoals de exploitant of organisator, maar ook de huurder van een feestzaal, DJ of geluidstechnicus.
Maak daarom in overeenkomsten duidelijke afspraken over:
- wie het geluidsniveau controleert;
- wie ervoor zorgt dat de normen worden nageleefd;
- wie het geluidsniveau verlaagt wanneer de grens wordt overschreden;
- wie verantwoordelijk is voor eventuele boetes;
- de rechten en verplichtingen van alle betrokken partijen.
Er kan geen GAS-sanctie worden opgelegd voor het geluidsniveau in de inrichting. Voor geluidsoverlast kan wel een GAS-sanctie worden opgelegd.
Meer informatie
De Vlaamse overheid bundelt de regelgeving en praktische informatie over geluidsnormen voor muziekactiviteiten in de leidraad Geluidsnormen voor muziekactiviteiten. De publicatie bevat onder meer informatie over geluidsbegrippen, de verschillende categorieën, meten en registreren, vergunningen en toelatingen, geluidsnormen in de omgeving en toezicht en handhaving.
Geluidsnormen voor muziekactiviteiten – Departement Omgeving