Euthanasie

Je kan je wil over je levenseinde en je eventuele weigering van medische zorg vastleggen in een wilsverklaring. Zo is je wens duidelijk, mocht je op een bepaald moment niet langer in staat zijn om die zelf kenbaar te maken, bijvoorbeeld door een coma. Buiten zo’n wilsverklaring om is euthanasie enkel mogelijk op uitdrukkelijk verzoek, en alleen als je nog in staat bent om je wens om te sterven zelf te uiten.

Je kan een wilsverklaring opstellen als je meerderjarig (of ontvoogd minderjarig) bent en handelsbekwaam.

De wilsverklaring is geldig wanneer ze is opgesteld:

• volgens een wettelijk voorgeschreven modelformulier;

• minder dan vijf jaar voor het begin van de wilsonbekwaamheid van de patiënt;

• uit vrije wil (en dus niet als het gevolg van externe druk);

• in het bijzijn van twee meerderjarige getuigen waarvan er minstens één geen materieel voordeel heeft bij het overlijden.

Euthanasie kan alleen worden uitgevoerd als de patiënt zich in een toestand van onomkeerbare coma bevindt. In alle andere situaties van verworven wilsonbekwaamheid (zoals bij dementie, hersentumor…) is een aanvraag tot euthanasie via een wilsverklaring niet mogelijk.

Euthanasie kan alleen worden uitgevoerd als:

• de patiënt op het moment van het verzoek meerderjarig is;

• de patiënt op het moment van het verzoek handelingsbekwaam is;

• het geschreven verzoek vrijwillig, overwogen en herhaald is;

• het verzoek niet tot stand is gekomen onder externe druk;

• de patiënt zich bevindt in een medisch uitzichtloze situatie;

• het lichamelijke en/of psychische lijden aanhoudend en ondraaglijk is en niet kan worden verzacht;

• de toestand van de patiënt te wijten is aan een ernstige en ongeneeslijke aandoening.

Je kan het formulier voor een wilsverklaring downloaden of afhalen bij de dienst bevolking. De wilsverklaring moet worden opgesteld in het bijzijn van twee meerderjarige getuigen, van wie er minstens één geen materieel voordeel heeft bij het overlijden.

Je kan in de wilsverklaring één of meer vertrouwenspersonen aanwijzen die, als het zover is, de behandelende arts op de hoogte brengen van jouw wil.

Je moet de wilsverklaring dateren en ondertekenen, net als de getuigen en de eventuele vertrouwenspersonen.

Maak de wilsverklaring in voldoende exemplaren op, zodat bij overlijden de betrokkenen (naasten en behandelend artsen) gemakkelijk toegang hebben tot het document. Als je dit wil, kan je ook een exemplaar van de wilsverklaring laten registreren bij de stad, al is dat niet verplicht.

De geldigheid hangt af van de datum van verklaring:

• Verklaringen gedateerd vanaf 2 april 2020 blijven onbeperkt geldig.

• Verklaringen gedateerd tot en met 1 april 2020 blijven slechts geldig voor een periode van 5 jaar vanaf de datum van de verklaring. Je kan verklaringen met beperkte geldigheid altijd omzetten naar een nieuwe verklaring van onbeperkte duur.

De wilsverklaring kan op ieder ogenblik worden herzien of ingetrokken.

De Federale Controle- en Evaluatiecommissie waakt over de correcte toepassing van de euthanasiewet. Deze commissie gaat na of de euthanasie is uitgevoerd onder de voorwaarden en volgens de procedure die bepaald is door de wet. Op de website van de FOD Volksgezondheid vind je meer info over de werking van de Federale Controle- en Evaluatiecommissie.

Wat breng je mee naar het stadhuis?

• Je identiteitskaart.

• Het modelformulier.

Je kan langskomen op afspraak of je kan ook langskomen zonder afspraak op woensdag tussen 14 uur en 15.30 uur of op donderdag tussen 16 uur en 19 uur.

Gratis

Je kan ook een voorafgaande negatieve wilsverklaring opmaken. In dat document, dat onbeperkt geldig is, kan je bepalen welke behandeling je niet wenst te ondergaan (bv. kunstmatige beademing, reanimatie, chemotherapie,…) als je het zelf niet meer kan vragen. Dit document bezorg je aan je arts.